İtaliyalı politoloq: “Sülhün əhəmiyyəti ikitərəfli münasibətlərdən daha geniş məna daşıyır” – FOTO
Read Time:2 Minute, 21 Second
“8 avqust Prezident İlham Əliyevin Amerika Birləşmiş Ştatlarına səfərinin və Ermənistanla sülh sazişinin paraflanmasının ildönümüdür. Bu səfər regionda diplomatik münasibətlərin əhəmiyyətli dərəcədə yenidən formalaşmasının göstəricisi oldu”.
Cənubtv.Az Oxu.Az-a istinadən xəbər verir ki italiyalı politoloq Karlo Marino deyib.
O bildirib ki, Prezidentin ABŞ-yə səfəri və Ermənistanın baş naziri ilə Birgə Bəyannamənin imzalanması uzunmüddətli qarşıdurma siyasətindən sülh və nizamlanma mərhələsinə keçidin rəmzi kimi qiymətləndirilə bilər:
“Belə bir səfərin əsas nəticəsi sərhədlərin delimitasiyası və digər açıq qalan məsələlərin həlli üçün birgə mexanizmin yaradılmasıdır ki, bu da normallaşma prosesinə təsadüfi deyil, sistemli yanaşmanı təmin edir. Prezident Donald Trampın vasitəçilik rolu isə sövdələşməyə və nəticəyönümlü yanaşmaya əsaslanan siyasəti ilə xarakterizə olunub. Beləliklə, bu razılaşma ABŞ administrasiyasının regiondakı xarici siyasət irsinin əsas sütunlarından birinə çevrildi”.
“Prezident İlham Əliyevin sülh siyasəti qarşılıqlı və suverenlik prinsipinə əsaslanır və regional sabitlik, inkişaf üçün praqmatik yol təklif edir. Bu yanaşmanın praktik nəticələri iki mühüm istiqamətdə özünü göstərir.
Birincisi – sülh sazişinin hüquqi və texniki aspektlərini həll etmək məqsədilə yaradılan birgə işçi qrupu sərhəd insidentlərinin sistemli şəkildə azalmasına və davamlı dialoqun formalaşmasına xidmət edir.
İkincisi – nəqliyyat və kommunikasiya əlaqələrinin bərpası Cənubi Qafqazın iqtisadi mənzərəsini dəyişdirərək təhlükəsizlik rəqabəti modelini qarşılıqlı faydaya əsaslanan iqtisadi əməkdaşlıq modeli ilə əvəz edə bilər. Nəqliyyat və kommunikasiya əlaqələrinin bərpası regionun iqtisadi coğrafiyasını yenidən formalaşdırmağa başlayacaq və münasibətləri təhlükəsizliklə iqtisadi əməkdaşlıq modelinə keçirəcək”, – deyə ekspert vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, sülhün əhəmiyyəti ikitərəfli münasibətlərdən daha geniş məna daşıyır:
“Azərbaycan üçün bu, ərazi bütövlüyünün möhkəmləndirilməsi, dövlət siyasətinin yenidənqurma, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi və xarici investisiyaların cəlbinə yönəldilməsi deməkdir. Ermənistan üçün isə sülh beynəlxalq təcridin azalmasına, iqtisadi blokadadan çıxış imkanlarının yaranmasına və hökumətin əsas diqqəti münaqişə təhlükəsi olmadan daxili islahatlar və təhlükəsizlik məsələlərinə yönəltməsinə şərait yaradır.
Strateji baxımdan, bu sülh siyasəti Orta Dəhlizin potensialını reallaşdıraraq Cənubi Qafqazı Avrasiya ticarətinin mühüm tranzit mərkəzinə çevirə bilər. Bu yanaşma Rusiya-İran marşrutundan asılılığı azaldaraq regionu qlobal təchizat zəncirlərinə inteqrasiya etməyə, Azərbaycan və Ermənistana uzunmüddətli iqtisadi və geosiyasi üstünlüklər qazandırmağa imkan verir. TRIPP marşrutu bu sülh modelinin iqtisadi dayağı kimi çıxış edir. Onun əhəmiyyəti real iqtisadi qarşılıqlı asılılığın formalaşdırılmasındadır. Sərhədləri aşan dəmir yolları və boru kəmərləri hər iki ölkəni sabitliyin qorunmasında iqtisadi baxımdan maraqlı edir. Beləliklə, sülh həm də iqtisadi baxımdan vacib bir amil olur”.
“Dövlətçilik baxımından isə tarixi ədalətin bərpası mədəni irsin qorunması və bərpası istiqamətində diplomatik və hüquqi fəaliyyətləri ifadə edir. Bu, milli kimliyin ayrılmaz hissəsi olan tarixi məkanların və dini abidələrin bərpasını, qorunmasını və beynəlxalq səviyyədə tanınmasını əhatə edir. Bu proses dövlətin tarixi varisliyinin təsdiqinə də xidmət edir. Bu sülh modelinin uğuru hər iki tərəfin simvolik addımlarla kifayətlənməyərək davamlı normallaşma üçün zəruri olan mürəkkəb iqtisadi və təhlükəsizlik məsələlərinin həllinə sadiqliyindən asılıdır. TRIPP marşrutu sülhün iqtisadi dayağı rolunu oynayacaq. Belə infrastruktur gərginlik dövründə dağıdılması daha çətin olan iqtisadi əlaqələr formalaşdırır. Bu marşrut hər iki dövlətə sabitliyi qorumaq üçün iqtisadi stimul verəcək, çünki əldə olunan gəlirlər proqnozlaşdırılabilən sərhədyanı əməkdaşlıqdan asılı olacaq”, – müsahibimiz deyib.
Happy
0 %
Sad
0 %
Excited
0 %
Sleepy
0 %
Angry
0 %
Surprise
0 %
1
0
Average Rating